EU Grondwet: Frankrijk Nee? Nederland dan geen referendum?
Al een tijdje is weblog-collega Steeph bezig met het plaatsen van de artikelen uit de Europese Grondwet waarover op 1 juni a.s. een referendum wordt gehouden. Ik lees ze regelmatig en daarnaast volg ik ook ander nieuws over de Europese Grondwet.
Een aantal sites die ik daarbij onder andere af en toe bezoek zijn:
- EU Observer met het laatste nieuws en informatie over de EU
- Grondwet Europa
- Grondwet EU (is vooral de weblog van staatssecretaris Atzo Nicolaï voor Europese Zaken en de site van de Nederlandse regering en onlangs van start gegaan voor vooral de Ja campagne)
Het Nederlandse referendum wordt op dit moment achterhaald door het actualiteiten in Frankrijk. De laatste dagen gaat het er namelijk steeds meer op lijken dat de Fransen tegen de EU Grondwet gaan stemmen. Uit Franse opinie peilingen lijken de nee-stemmers de overhand te hebben. De Fransen gaan op 29 mei naar de stembus voor het referendum, drie dagen voordat het referendum in Nederland plaats vind.
Nu heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken afgelopen week aangekondigd het referendum af te willen lassen indien de Fransen nee stemmen. Dit noodscenario is momenteel onder beraad van de regering.
Het is zeer vreemd dat de regering deze stap in overweging heeft. Niet de regering maar het parlement heeft tot dit referendum opgeroepen en na de mededeling van het Ministerie hebben een aantal Kamerleden verontrustend gereageerd.
Zowiezo klagen verschillende Kamerleden over de beperkte interesse van de Nederlanders in de EU Grondwet.
Het onderwerp boeit mij in zoverre dat ik graag wil weten waarop ik ja of nee zeg. Helaas slaagt deze regering er vooral in niet te veel over de grondwet te willen vertellen en lijkt zich meer bezig te houden met het bestrijden van potentiële nee-stemmers. Ook wordt niet duidelijk gemaakt wat voor consequenties een nee-stem heeft.
Daarnaast heeft de regering al geruime tijd aangegeven niet zomaar het advies van het referendum te zullen overnemen, zeker niet wanneer een meerderheid nee zegt.
De discussies lopen al geruime tijd en nu pas komt de regering met een soort voorlichtingcampagne in de vorm van een gratis krant met de gehele tekst van de Europese Grondwet. Deze krant is vanaf 12 april af te halen bij postkantoren, bibliotheken, gemeente- en provinciehuizen en Q8 tankstations en vanaf 20 april bij de Albert Hein.
Wanneer de Fransen daadwerkelijk in meerderheid nee gaan stemmen is er geen basis meer voor de EU Grondwet. Een Nederlandse stemming doet er dan niet echt meer toe. De lidstaten zullen opnieuw moeten onderhandelen. Een voordeel van het laten doorgaan van het referendum is dat de regering in ieder geval weet hoe haar burgers denkt over de EU Grondwet als men aan de onderhandelingstafel gaat zitten. Ook is het dan een goeie basis voor een eerdere en duidelijker voorlichtingscampagne!
Gerelateerde berichten
Tags: Politiek
April 9th, 2005 at 16:43
Ik heb wel een idee waarom de voorlichting zo karig is.
De regering wil een lage opkomst zodat ze de uitslag naast zich neer kunnen leggen.
En zo ‘ja’ te stemmen namens nederland.
De statistieken wijzen uit dat deze opzet gaat lukken.
Ik zag net dat maar 35% van de nederlanders van plan is te gaan stemmen.
April 9th, 2005 at 17:20
En ik denk dat het uiteindelijk nog minder worden als het bijvoorbeel mooi weer is. In Gronigen koppelen ze het waarschijnlijk aan een referendum over de verbouw van de stadshart en daarmee zullen wel wat meer mensen naar de stembus gaan.
De Nederlandse regering heeft zowiezo geen behoefte aan nee-stemmers, gezien haar Ja campagne en het enorme budget wat gereserveerd is om nee-stemmers te ontmoedigen.
April 9th, 2005 at 19:09
Goed stukje Jogy. En voor het geval je het gemist had, de dagelijkse stukjes over de grondwet zijn in het Nederlands nu ook te volgen op http://www.sargasso.nl.
Een van de redenen dat ik de stukjes schrijf is dat ik meer mensen in de discussie wil betrekken. Ze beseffen onvoldoende wat er eigenlijk gaande is en dat dit voor het eerst is dat we zo direct kunnen mee praten over de EU.
Daarom is het ook zaak niet alleen hier online te discussieren maar vooral ook tegen jan en alleman te roepen dat ze vooral moeten gaan nadenken en stemmen. Schreeuw het van de daken!
April 10th, 2005 at 15:16
@Steeph, had ze niet echt gemist, had het bij jou al gelezen en had idd ook wel ff een linkje daar naar toe kunnen zetten
Klopt dat de discussie over de grondwet moeilijk op gang komt. Veel mensen die er niet direct mee te maken hebben, weten eigenlijk bijna niet waarover het gaat en dat is jammer want het heeft een behoorlijke impact. Daarom ook mijn lichtelijke boosheid over de gebrekkige communicatie vanuit de overheid en nu die op gang komt is het niet eens een objectieve actie. Stem vooral ja en waarom?
April 15th, 2005 at 21:29
Schreeuw het van de daken!….
Moeilijk, kop in zand steken is makkelijker. Ofzo.
Merendeel weet niet wat er speelt, waar het om gaat.
De grondwet is ook taaie kost, en veel duidelijkheid is er nog niet.
Benieuwd wat Frankrijk gaat doen…
April 15th, 2005 at 22:45
@Marian, helemaal mee eens, het gaat inderdaad vanzelf over als je je kop in het zand steekt, maar dan gaat je stem wel verloren en aangezien ik ondanks dat ik wel zo langzamerhand beter weet waarvoor ik naar de stembus ga, niet de kans wil laten lopen niet te gaan stemmen. En dat gaat op dit moment waarschijnlijk een NEE! worden.
April 17th, 2005 at 22:05
We hebben toch al een Grondwet. Ik zie niet in dat daar nog een grondwet ‘boven’ kan staan, dus ik doe geen moeite om Steephs ongetwijfeld weldoortimmerde beschouwingen te lezen. Ik stem ongezien ‘Nee’.
April 18th, 2005 at 11:22
@Balko: is ook een optie. Het staat iedereen vrij om op zijn of haar manier om te gaan met de keuze voor wel of niet een Europese grondwet en gebruik te maken van zijn of haar stemrecht. Maar het heeft wel een voordeel om te weten waarom je een bepaalde stemkeuze maakt, maar dat is mijn mening.
April 28th, 2005 at 11:16
De europese grondwet plaatst de huidige grondwetten van de staten niet buitenspel! Het legt enkel de spelregels vast voor samenwerking binnen europa.
Wel is het zo dat er binnen de grondwet wordt gesproken over verdere harmonisatie van de unie (lees: eenwording). Het is dus eigenlijk een stemming over de vraag of je als inwoner een toekomstige federale staat europa wilt ja of nee.
Als nederlander vind ik zelf dat er niet veel keuze is, een ‘nee’ zal onze economie meer schade berokkenen dan nu te overzien. Nog meer werklozen en fallicementen. Eigenlijk hebben we dus geen keus en dat is het vervelende van de huidige discussie.
April 28th, 2005 at 11:27
Zo kun je het ook zien, alle keuzes leiden tot iets wat niet iedereen wil en dat maakt dat het eigenlijk ook geen discussie is …
May 14th, 2005 at 22:51
Eigenlijk heb je helemaal geen keus om nee te stemmen.
ten eerste hoeft de regering zich niks van het referendum aan te trekken.
Ten tweede: Als wij nee stemmen en de regering trekt zich er iets van aan, en ze accepteren de grondwet niet, dan Zal er verlopig geen Europese grondwet komen in het beste geval (in het andere geval liggen we uit de eu of worden we als nog gedwongen voor te stemmen).
Dan zal er over een aantal jaar weer een kans komen voor een nieuwe grondwet met wat nietszeggende veranderingen erin.
Dan zal de regering wel drie keer uitkijken om een referendum in te stellen.
En als we dan toch nog weer weigeren liggen we uit de EU en wat hebben we dat nog te zeggen, we hebben nu al weinig te zeggen maar dan helemaal.
Dus wat voor keus hebben we nog??? met nee stemmen bereik je nix.
Waarom dan een referendum?
En eigenlijk zijn er ook geen argumenten om tegen te stemmen. De eu wordt democratischer, de economie zal er zeker niet op achteruit gaan, de veiligheid in europa wordt groter, we verliezen wel een veto maar dat verliest iedereen en met al die veto’s valt er ook niet meer te regeren. De enige goeie reden om tegen te stemmen is dat alle haagse politici zich dan gaan afvragen waarom iedereen tegenstemt.
btw Het is eigenlijk geen grondwet het is een samenvoeging van alle verdragen die nu al gelden en het maakt Europa een stukje democratischer.
p.s. Ik ben niet tegen Europa. Europa’s milieuregels zijn geweldig!
May 18th, 2005 at 16:53
@Onno: ik ben ook niet direct tegen Europa, wel heb ik niets met een Europese superstaat of een federatie van Europese landen, want daarvoor ben ik toch te veel Nederlander en ben net weer in Duitsland en Frankrijk geweest en merk dat ik toch anders ben. Dat is niet een echte reden om nee te stemmen.
Wat ik in vooral het laatste land gezien en gehoord heb dat men het referendum vooral aangrijpt om te protesteren tegen het beleid van de Franse regering. Bijvoorbeeld, het werken op 2de Pinksterdag uit loyaliteit met alle ouderen, leidde tot stakingen en massale vrije dagen en de peilingen die deze dag werden gehouden lieten een grote toename van nee-stemmers zien.
Ik ben bang dat dit ook in Nederland gaat gebeuren en gezien de opmerkingen van de regering, dat als we nee zeggen, we in een afgrond vallen, ons zelf buiten spel zetten etc, maakt het er ook niet prettiger op.
Maar om er nu vanuit te gaan dat we geen nee kunnen stemmen, vind ik niet echt het geval. Wel moet je stem puur gericht zijn op het verdrag voor het komen tot een Europese Grondwet en daarbij moet je je niet laten beinvloeden hoe je denkt over de huidige regering. Het is namelijk geen proteststem en dat denk ik zal wel voor een deel gaan gebeuren …
May 20th, 2005 at 11:35
Stemmen voor een Europese grondwet
De nee-stemmers lijken de overhand te krijgen, ik ga ‘ja’ stemmen en als ik zo dadelijk heb toegelicht waarom zullen velen van u hetzelfde gaan doen.
EEG
De EEG was ooit het logische vervolg op de Benelux. Juist vanwege de onderlinge samenwerking en de voordelen die dat bracht vond bijvoorbeeld Engeland dat er een gemeenschap moest komen die een bond moest vormen tegen Zuid-Europese landen. Een van de redenen was dat gastarbeiders uit Spanje en Italië goedkoper waren, dat moest gereguleerd worden.
Ook op het gebied van in- en export werden er regels opgesteld, zo werd het gemakkelijker om handel te drijven met de Engelsen.
Al snel ging de uitbreiding naar negen lidstaten. Inmiddels gaan we richting de 30 lidstaten en vreest de Nederlander te worden ondergesneeuwd en dat is nu juist wat er gaat gebeuren als we ‘nee’ gaan stemmen. De regering en veel parlementsleden willen ons doen geloven dat de meest grote ellende uit zal breken als we niet voor de grondwet stemmen. Op zich ben ik het daar mee eens maar om totaal andere redenen.
Ons grote voordeel ligt in het oosten
Tot nu toe heeft de EU ons voordelen opgeleverd. Ik noem één van de belangrijkste: handel drijven met Duitsland. Dit land zal bij de vaststelling van de begroting voor 2006 tot 2011 minder af hoeven te dragen aan de EU, Nederland niet. Die beslissing gaat vallen na de referenda in Frankrijk en Nederland omdat de Fransen een verlaging van de Duitse financiële inbreng niet zien zitten en de Nederlanders een bevriezing van hun afdracht niet willen, wij willen juist een verlaging. Komt er dus niet, dat is al eerder vastgelegd, wij gaan vanaf 2011 minder betalen.
Dat Duitsland minder mag gaan betalen is logisch, die hebben miljarden in de hereniging gestoken. Dan terug naar het voordeel voor Nederland om ‘ja’ te stemmen. Handel met Duitsland is essentieel voor onze economie, altijd zo geweest en dat zal altijd zo zijn. Een torpedering van de grondwet door Nederland zal ons door de Duitsers niet in dank worden afgenomen.
We kunnen ook makkelijk ‘ja’ zeggen want de grondwet komt er toch niet in de huidige vorm. De Fransen zullen deze verwerpen en anders wel een van de Oost-Europese buurlanden van Duitsland die geld in moeten gaan leveren doordat Duitsland minder mag afdragen.
Met een ‘ja’ zitten we dus in de luwte van de storm die tussen Duitsland en andere landen gaat opsteken. Wat dacht u van Engeland? Die moeten gaan meebetalen aan de financiering van de hereniging van de twee Duitslanden.
Ook zal Nederland steeds kunnen zeggen, “wij hebben ja gezegd dus ons valt niets te verwijten”. De Duitsers zullen ons dankbaar zijn en de handel met dit land zal toenemen omdat er heibel komt met zowel de Engelsen en de Oost-Europeanen.
Als u echt denkt dat het iets uitmaakt wat Nederland stemt maakt u het hokje ‘nee’ rood op 1 juni. Als u net als ik denk dat het voor de feitelijke komst van de grondwet niet uitmaakt wat wij stemmen maar voor de handel van Nederland met buurlanden wel dan stemt u ‘ja’.
Misbruik uw stem niet om de regering (waar ik allerminst een fan van ben) een hak te zetten want u treft uzelf er alleen maar mee.
Eerlijk duurt het langst
Mijn redenen zijn dus zeker niet zuiver maar wel praktisch. Die van de regering moeten wel recht door zee zijn, maar in het achterhoofd spelen er compleet andere belangen, alleen, die kan men niet uitspreken zoals ik dat hier wel doe.
Balkenende brandt het op de lippen om te wijzen op de handel met Duitsland maar u snapt toch ook wel dat hij dat niet kan doen.
En zeg nou zelf, als de Fransen ‘nee’ stemmen maakt onze stem niet meer uit, als de Fransen ‘ja’ zeggen des te meer maar schieten we onszelf in de voet. Op de lange termij zal een ‘ja’ dus altijd in ons voordeel zijn.
Laat achterliggende sentimenten achter u en denk vooruit als u straks in het hokje staat.
Denk goed na wat u doet
De grondwet brengt weinig nadelen met zich mee, ook geen voordelen, ik vind zelfs dat er veel geregeld kan worden zonder de nieuwe grondwet. Als niemand u echt goed kan (wil) uitleggen waarom u ‘ja’ moet stemmen, ligt het dan niet voor de hand dat er andere, niet te benoemen redenen zijn om dus toch ‘ja’ te stemmen?
Ik denk aan de vijandigheid die we kunnen begroeten van de ons omringende grotere landen. Als u ‘nee’ stemt denkt u aan de euro die te duur is of aan de weinige zeggenschap die u gehad heeft de afgelopen jaren, zeker als het aankomt op Europa.
Maar draait u dat met een ‘nee’ straks terug?
May 20th, 2005 at 12:42
@René: Bedankt voor je uitgebreide en goed beargumenteerde bijdrage. Ik ben het zeker met je formulering eens gezien van een economisch standpunt. Mijn wederhelft is zeker ook dit standpunt toegediend en zal om die reden ook ja stemmen.
Mijn stem is onderhevig aan twijfel. Ik zou zeker ja stemmen wanneer het om bovenstaande alleen zou gaan, maar ik mis vooral democratie in het voorstel voor de Grondwet. Of ik dit zwaarwegend genoeg vind voor een Nee, daar ben ik nog niet over uit. Mijn stem zal zeker niet geleid worden door mijn afkeer van dit kabinet. Ook al doet dit kabinet zijn uiterste best de mening daarvoor wel vorm te geven en speelt het daarbij meer in op de onderbuikgevoelens van mensen dan het waarschijnlijk de bedoeling is. Met een redelijke ergenis lees ik hierover in krant en internet en geef daarover ook uiting op mijn blog. Maar het zou te makkelijk zijn deze stem te gebruiken voor een Nee tegen dit kabinet, want daarover gaat het (helaas) niet en dat onderscheid moet je kunnen maken, lijkt me.
May 26th, 2005 at 22:14
Europese samenwerking is pure noodzaak. We moeten kunnen opboksen tegen de VS en groeiende economien in Azie. Alleen die economische samenwerking is nu al aan de gang en daar is geen grondwet voor nodig.
Geen continent zo verscheiden als Europa. Dit heeft het verleden al bewezen. Een vergaande integratie van allerlei zaken heeft geen zin, dat kost alleen maar tijd, bureaucratie en daar zit geen land op te wachten.
Nog even iets: het aantal inwoners van een land bepaalt de invloed van een land. Klinkt eerlijk, maar stel nu eens dat NL voor 22% bijdraagt en Turkije voor 3%. Dan weegt nog steeds de stem van Turkije zes keer harder dan die van Nederland!
Europese samenwerking ok, grond wet nee
May 27th, 2005 at 07:59
@Tom: een goede constatering van de huidige situatie. De economische samenwerking is iets wat al inderdaad veel langer gaande is. Daarvoor is geen grondwet nodig. Ik zie ook niet dat een grondwet de verschillen tussen de landen zal wegnemen, daarvoor is Europa niet een genoeg.
Dat moet men ook niet nastreven en dat geeft reden om nee te stemmen tegen de grondwet.
May 29th, 2005 at 22:06
Ik breng zeker mijn stem uit, en die is ja. Ik moet eerlijk bekennen dat deze keus niet makkelijk tot stand is gekomen, het lezen van de argumenten uit het ja en nee kamp zorgen daar wel voor, maar zie Nederland in een voordeelpositie als we ja stemmen.
Daarnaast valt het me op dat er in het kamp van de nee- stemmers veel meer gebuik word gemaakt van bangmakerij en of dat nu zin heeft. Breng hoe dan ook in elk geval je stem uit.
May 29th, 2005 at 22:47
@Henk: ik ga ook zeker stemmen en dat wordt nu definitief geen ja. Heb nu alles wel gelezen over de grondwet, alles op een rijtje gezet, met voor- en tegenstanders gediscussieerd en daaruit is mijn nee toch sterker dan mijn mogelijke ja voortgekomen.
Wat het bangmakerij ben ik het niet met je eens dat de nee-stemmers daar meer aan doen dan de ja-stemmers. De laatste groep is vooral in Nederland begonnen met allerlei stemmingmakerij toen duidelijk werd dat het nee-kamp al een grote voorsprong had op de ja-campagne. Het moge duidelijk zijn dat de uitspraken van diverse leden van kabinet niet bepaald vrij waren van stemmingmakerij en die behoren ook echt tot het ja-kamp.
May 29th, 2005 at 23:58
Interessant artikel en dito reacties.
Het lijkt er op dat het Franse nee een feit is geworden.
Overigens In Nrc handelsblad van 27 mei schrijft Kapteyn – voormalig lid van het Europese Hof van justitie dat het verdrag eigenlijk onjuist Grondwet genoemd wordt.
Constitutie zou ee btere aanduiding zijn. De grondwet is een staatsregling die het staatkundig leven regelt.
Verder betoogt hij dat deze constitutie of liever verdrag tot vaststelling van een grondwet (sic constitutie) voor Europa eigenlijk voor het over grote deel beginselen en regels bevat die in de loop der jaren al vastgelegd zijn in andere verdragen.
Dus waarom worden we nu wel uitgenodigd omte gaan stemmen?
Moet ik het zien als een poging om Europa dichterbij de burger te brengen?
May 30th, 2005 at 21:59
als er een oorlog komt in nederland, “Europa= Duitsland,Spanje,groot britanie etc) gaat in een keer niet mee helpen ook in crises laten ze ons vallen
en waarom moet je nee zeggen ?
wij zijn echt niet de enige die moeten betalen ook al die andere zijn aan het betalen; waarom doet duitsland het wel ?
om dat ze daar toch inzien dat het goed is
Nederland zo’n klein land in Europa
en is zo eigenwijs als een Rat,
waarom zegt nederland altijd nee ,,,?
over couvenisme gesproken (frankrijk is er een maar Nederland ook)
duss ik stem wel voor ja
May 31st, 2005 at 08:23
@Philip: Bedankt voor je compliment. Het is idd aardig te constateren dat het onderwerp bij veel mensen leeft en dat dit leidt tot bij vlagen zeer interessante meningen.
Het klopt dat het een verdrag tot vaststelling van een EU Grondwet is. Op de Franse brochures die bij de Fransen in de bus vielen, stond dit ook duidelijk op de voorkant, in tegenstelling tot de Nederlandse brochures. Dat maakt het voor mensen ook verwarrend en daarmee onduidelijk waarvoor ze moeten gaan stemmen.
Of deze stemming de burger dichterbij Europa brengt? Dat betwijfel ik, gezien ook de stemming in Nederland en een grote Nee morgen zal de burger alleen maar verder van Europa brengen.
May 31st, 2005 at 09:03
@Moritz T: waarom moet je Ja zeggen, waarom moet je bang zijn voor een crisis, voor oorlog?
Wij zijn idd niet de enige die betalen en ook wij krijgen geld van Europa, allemaal waar. En Nederland is een klein landje, maar in tegenstelling tot wat jij zegt, tot nu heeft Nederland altijd Ja gezegd. Wij zijn ook een van de braafste kindjes uit de klas. Bij nieuwe EU richtlijnen is Nederland over het algemeen een van de eerste adapters, dus wat dat betreft hoeft Europa niet te klagen over Nederland.
Nu mag het volk zich voor het eerst zelf uitspreken over een Europese zaak en als dan blijkt dat de meerderheid tegen stemt, zal ook daar mee omgegaan moeten kunnen worden.
May 31st, 2005 at 14:07
Ik heb verschillende bijdragen gelezen. Ik ga straks nee stemmen. Niet omdat ik tegen Europa ben, maar omdat ik me zorgen maak over wat er gebeurt met onze bijdrage als we daar relatief weinig over te zeggen hebben. De bangmakerij komt meer uit het ja-kamp vind ik ook. Termen als oorlog en holocaust komen van die kant. In het niet-euro land Zwitserland zou het dan ook – volgens die redenering – een chaos moeten zijn. Nooit gemerkt. Dus door dat soort kreten laat ik me niet beïnvloeden.
Ik ben dus tegen vaststelling van een grondwet op dit moment. Laten we eerst eens kijken hoe het werkt in Europa met landen zoals Turkije erbij. Vraag ons dan over 5 of 10 jaar opnieuw naar onze mening. Misschien dat ik er dan anders over denk.
May 31st, 2005 at 16:14
@Inge: bedankt voor je constructieve bijdrage. Ik ben het vrijwel helemaal met je eens en dit is ook de reden van mijn nee-stem morgen.
Ik hoop dat de meeste mensen die nee gaan stemmen ook zo genuanceerd denken.
May 31st, 2005 at 16:19
Ook ik zal vrolijk nee gaan stemmen. Mijn hoofdreden is dat we stemmen over een verdrag tot vaststelling van een europese grondwet (in tegenstelling tot wat de politiek wil dat je denkt, de grondwet zelf, en alle verwarring daaromtrend maakt het voor de kiezers ook niet bepaald makkelijker). Dat houd in dat we JA (of nee) stemmen voor een grondwet die er nog niet is. Ja de richtlijnen en grote delen ervan zijn wel bepaald, maar dat neemt niet weg dat we toezeggen op iets waarvan we nog niet helemaal weten waarop we toezeggen. Als het referendum nu was voor de toezegging tot het maken van een grondwet met de garantie dat we straks voor de daadwerkelijke grondwet nog een referendum krijgen, dan was ik misschien geneigd ja te stemmen. Maar zoals het nu lijkt is dit de laatste kans die wij krijgen om inbreng te leveren, en dan kies ik liever voor handhaving van de huidige situatie totdat ze ons een beter voorstel kunnen doen…
May 31st, 2005 at 17:51
@Soli: klopt, ik had ook al eerder gemeld dat in Frankrijk keurig op de brochures als titel Het verdrag tot vaststelling van de EU Grondwet stond en in Nederland houdt men hardnekkig vol dat het om de EU Grondwet zelf gaat. Dan zou het ook duidelijk zijn waarvoor je zou gaan stemmen en nu blijft dat in het luchtledige hangen. Wat dat betreft is je Nee stem dan ook terecht
August 21st, 2005 at 23:21
2778!!!!!!
August 22nd, 2005 at 10:11
@PjotR: 2779!!!! en voor je het weet 2780!